فوتبال ازبک به دنبال آینده ای درخشانتر است

تاشکند - بسیاری از هواداران فوتبال ازبکستان از تماشای روشن ایرماتوف که در پنج بازی امسال جام جهانی قضاوت کرد احساس نشاط می کردند.

اکنون آنها امیدوارند که تیم ملی ازبکستان بزودی بتواند راه او را دنبال کند و دفعه بعد در بزرگترین تورنومنت ورزشی جهان بازی کند.

عبدالرحمن فضیلوف، رهبر باشگاه هواداران تیم ازبکستان، گفت: «ما به هموطن خود روشن ایرماتوف افتخار می کنیم. بخاطر او، مردم جهان اسم این کشور را شنیدند. ... اما من آرزو داشتم تیم ما در جام جهانی آفریقای جنوبی حضور داشت و بازی می کرد.»

تیم ازبکستان در چهار تورنومنت انتخابی جام جهانی بازی کرد؛ ولی در همه این دفعات نتوانسته است به جام جهانی راه پیدا کند. در بازی مقدماتی سال 2005 مقابل بحرین، داور اجازه زده شدن مجدد ضربه پنالتی را نداد و بازی به تساوی کشید. فدراسیون فوتبال ازبکستان به نتایج بازی اعتراض کرد. فیفا آن بازی را لغو کرد و دستور بازی مجدد را داد که ازبکستان با وجود اخذ نتیجه مساوی باخت.

سال گذشته، زکیرشون آلماتوف رئیس فدراسیون فوتبال ازبکستان استعفا داد. جانشین وی، سناتور میرابرور عثمانوف فورا کار خود را آغاز کرد و ساعت های متمادی در دفتر فدراسیون فوتبال ازبکستان می ماند.

روسلان خودایداتوف دبیر فنی باشگاه نفتچی گفت: «انتصاب عثمانوف نه تنها ساختار فدراسیون فوتبال ازبک را بهبود بخشید بلکه فدراسیون را به یک سطح جدید کارآیی رساند. قبلاً، فدراسیون فوتبال ازبک اتکا به پشتیبانی پرداخت های سالیانه باشگاه های عضو خود داشت. ... در زمان عثمانوف، صندوق پشتیبانی فوتبال به عنوان منبع اصلی تزریق بودجه ایجاد شد.»

رهبر جدید، پروژه های جدید

عثمانوف پروژه های مختلفی را نظارت کرده است که یکی از عمده ترین آنها بازسازی مدرسه استادی فوتبال جمهوری است.

جهانگیر محمودف رئیس صندوق پشتیبانی از فوتبال گفت: «بازسازی مدرسه هزینه ای بیش از 4 میلیون دلار دارد.» عثمانوف زمانی که ریاست فدراسیون رسید همه تلاشش را معطوف به یک هدف ویژه کرد: راه یابی تیم ملی به جام جهانی.

این کار مستلزم انتخاب یک مربی جدید و آموزش درست تیم بود. در حالی که روسای قبل از وی همه بر روی مربیان خارجی حساب می کردند، عثمانوف رئوف اینیلیف اهل ازبکستان را در سال 2007 انتخاب کرد. حتی زمانی که اینیلیف اخراج شد و زیکو برزیلی به عنوان جانشین وی مطرح شد، عثمانوف میرجلال قاسموف را در سپتامبر 2008 به عنوان مربی جدید منصوب کرد.

تا آن زمان، دو دور نهایی انتخاب سرمربی صورت گرفته بود و ازبکستان هر دو بازی را (به قطر 0-3 و استرالیا 0-1) باخته بود و فرصت های صعود تیم تقریباً به صفر نزدیک شده بود.

عثمانوف در زمان معرفی قاسموف به خبرنگاران گفت: «ما به قاسموف فشار نمی آوریم که به هر قیمتی شده است ما را به جام جهانی ببرد. ما نمی خواهیم همه این راه را برویم که تنها در مرحله گروهی حذف شویم.»

قاسموف که یک مربی جوان و بلند همت است اختیار را در دست گرفت و با مربیگری وی ازبکستان با ژاپن به نتیجه تساوی رسید و بر امارات پیروز شد. اما مساله تمام نشد. بحرین، استرالیا و ژاپن از ازبکستان بردند و این تیم مجبور شد چهار سال دیگر منتظر بماند.

الکساندر گینریخ یکی از بازیکنان گفت: «تیم ما در چند بازی آخر اتحاد خود را از دست داد. شاید، قاسموف نیز تجربه نداشت. ما فرصت داشتیم اما آن را از دست دادیم.»

به نظر گینریخ این نومیدی درس خوبی برای آینده است، زمانی که برخی جوانان مستعد خود را بالا می کشند.

جلب توجهات به بیرون رفتن از کشور

صحنه فوتبال باشگاهی ازبکستان نیز به دلیل پول های کلانی که باشگاه فوتبال بنیادکار مستقر در تاشکند پرداخته است توجه جهان را به خود جلب کرد. این تیم ریوالدو برزیلی را با وجود این که 36 ساله است استخدام کرد.

بنیادکار همچنین در نظر داشت که جای مربی خالی خود را با یک فرد برزیلی پر کند. زیکو قبل از این که هموطنش لوئیس فیلیپ اسکولاری که مربیگری تیم قهرمان جام جهانی 2002 را برعهده داشت در ژوئن 2009 برای گرفتن سمت مربی بنیاد کار به این کشور بیاید رهبری این تیم را به مدت شش ماه در دست گرفت. اسکولاری بابت این کار خود 18 میلیون دلار کسب کرد.

یکی از کارکنان بنیادکار که نخواست نامش فاش شود گفت: «ما نمی دانیم اسکولاری یا ریوالدو واقعا چقدر پول گرفتند. عمده پرداخت ها از سوی زیروماکس شرکت بزرگ ثبت شده سوئیس انجام می گرفت که به احتمال قوی حواله ها از حساب های بانکی سوئیس انجام می گرفته است.»

اسکولاری در ماه مه بنیادکار را ترک کرد چرا که گفته می شد مشکلات مالی زیروماکس در نهایت بر بنیادکار اثر گذاشته است. قاسموف جانشین وی شد.

بسیاری از ناظران فوتبال ازبکستان می گویند که بنیادکار می توانست این پول را عاقلانه تر خرج کند. ویاچسلاو سولکو یک مربی و مشاور مرکز تیم های مشترک گفت: «آن پول می توانست بجای پرداخت به ریوالدو ... و اسکولاری به شیوه ای بهتر صرف توسعه فوتبال کودکان شود. ازبکستان حتی بازیکنان رده بالای کافی ندارد. ... جهت دهی پول در مسیر توسعه فوتبال کودکان می توانست این وضعیت را تغییر دهد.»

با این وجود، این که یک تیم هزینه فدراسیون فوتبال را پرداخت کند می توانست باعث کشمکش های منفعتی شود. سردار رحمت الایوف دبیرکل فدراسیون فوتبال ازبک گفت که این فدراسیون 4 میلیارد سوم ازبک (2.5 میلیون دلار) بابت مدرن سازی 13 مدرسه فوتبال هزینه کرده است در حالی که صندوق توسعه ورزش کودکان نیز 4 میلیارد سوم ازبک دیگر (2.5 میلیون دلار) به این هدف کمک خواهد کرد.

رقابت های آسیایی نیز منظره امیدبخشی بر روی این تیم باز می کند. تاشکند در سال 2006 میزبان مسابقات فوتسال و در سال 2008 میزبان مسابقات فوتبال جوانان آسیا بود. این کشور امسال مجدداً میزبان هر دوی این رقابت ها خواهد بود.

رحمت الایوف گفت: «دو مسابقه آسیایی در تاشکند در طی یک سال افتخار بزرگی نه تنها برای فدراسیون فوتبال ازبک؛ بلکه برای کل ورزش های ملی است. این یعنی زیرساخت ما هم در فوتبال و هم در ورزش های وابسته به آن نه تنها الزامات کنفدراسیون فوتبال آسیا را برآورده کرده است بلکه یکی از بهترین ها در قاره آسیا است.»