ایران به ساخت ایستگاه نظارتی هسته ای در ترکمنستان اعتراض کرد

آلیبک، ترکمنستان - ساخت یک ایستگاه تازۀ لرزه نگاری در ترکمنستان که برای ردیابی آزمایش های هسته ای در جهان مورد استفاده قرار می گیرد باعث عصبانیت مقامات ایرانی شده است. آنها مدعی هستند که قدرت های غربی از این مرکز برای جاسوسی در مورد ایران استفاده می کنند.

آسوشییتدپرس گزارش داده است که ابوالفضل زهریوند، یکی از مشاوران مذاکره کنندۀ هسته ای ایران، به خبرگزاری دولتی ایرنا گفته است: «با افشای ماهيت اين ايستگاه ها، واضح است که فعالیت آن ... نظارت بر ایران است.»

اما دیگر مقامات بین المللی می گویند که انگیزۀ ایجاد ایستگاه نظارتی چیزی جز اندازه گیری رویدادهای لرزه نگاری نیست و ترکمنستان تنها به وعده های دیپلماتیک خود، که پیش تر به جامعۀ جهانی داده است، عمل می کند.

آنیکا تونبورگ، یک سخنگوی کمیسیون تمهیداتی سازمان پیمان منع جامع آزمایش اتمی (سی تی بی تی او)، گفت: «سایت ردیابی آزمایش های در آلیبک یکی از 340 مرکز در 89 کشور است که از آنها برای نظارت بر پایبندی کشورها بر معاهدۀ منع جامع آزمایش اتمی استفاده می شود.

از میان 340 ایستگاه نظارتی که پیشنهاد داده شده یا در حال فعالیت هستند، 120 ایستگاه امواج داخلی زمین را لرزه نگاری می کنند تا انفجارات بالقوۀ زیرزمینی را تعیین نمایند. ایستگاه آلیبک به عنوان یک مکان ردیابی لرزه نگاری معین شده است.

تونبورگ گفت: «ایستگاه های نظارتی یکی از عناصر اصلی معاهده هستند. ترکمنستان و ایران کشورهای عضو معاهده هستند و در مذاکرات مکان یابی ایستگاه های نظارتی شرکت داشته اند. ساخت این ایستگاه نسئۀ تازه ای نیست."

کنلی باتلر، مدیر اجرایی مرکز مطالعات منع تکثیر، گفت: «دلیلی ندارد که باور کنیم اتهامات ایران نشان دهندۀ اختلاف میان دولت این کشور و ترکمنستان باشد که هم مرز خود است.

باتلر گفت: «ترکمنستان تنها به تعهداتش به عنوان یک عضو معاهده منع آزمایش اتمی عمل می کند. ایران تنها ژست می گیرد و هر گونه اعتراض ایران به ترکمنستان در مورد این ایستگاه کاملاً بی دلیل است.»

باتلر اشاره کرد که ترکمنستان معاهده منع آزمایش اتمی را امضاء و تصویب کرده است که بدین معنی است که قول داده است تا هیچ گونه سلاح هسته ای را آزمایش نکند و در نظارت بر وضعیت آزمایش اتمی کشورهای دیگر کمک کند.

باتلر و تونبورگ گفتند خود ایران نیز دارای ایستگاه های نظارت است.

بر اساس وب سایت سی تی بی تی او ایران دارای سه ایستگاه لرزه نگاری است و سه ایستگاه دیگر برای این کشور طراحی شده است که یکی از آنها بر وجود مواد رادیواکتیو در هوا نظارت خواهد داشت که در اثر انفجارات آزمایش اتمی ایجاد می شوند. باتلر گفت ترکمنستان افزون بر نقش خود در نظارت بر آزمایش های اتمی پشتیبانی زمین شناسی منطقه ای را در این ایستگاه انجام می دهد.

او گفت: «این منطقه بسیار زلزله خیز است؛ به طوری که یک مرکز لرزه نگاری اطلاعات بیشتری در مورد رویدادهای لرزشی، اتمی و غیراتمی ارائه خواهد نمود.» بر اساس اطلاعات وب سایت سی تی بی تی او، عشق آباد که 30 کیلومتر با آلیبک فاصله دارد در سال 1948 در اثر یک زلزله 3.7 درجه در مقیاس ریشتر تخریب شد. در آن زمین لرزه نزدیک به 110,000 تن کشته شدند.