پیش بینی تهاجم جنبش اسلامی ازبکستان به کشور قرقیزستان آماده باش داده است

بتکن، قرقیزستان - با وجود این که برخی مقامات و تحلیلگران امنیتی در مورد تهاجم احتمالی افراط گرایان به منطقه بتکن قرقیزستان در تابستان امسال هشدار می دهند، همه می گویند این کشور آمادگی مقابله با هر گونه حمله شبه نظامیان اسلامگرا را دارد.

در حالی که درگیری های نژادی اخیر در جنوب قرقیزستان ممکن است توسط شبه نظامیان به عنوان یک فرصت تلقی شده باشد، مقامات می گویند که هیچ درگیری مانند رویدادهای سال 2000 اتفاق نخواهد افتاد. در آن زمان نیروهای قرقیز تنها می توانستند پس از تحمل خسارتهای فراوان افراط گرایان را شکست دهند.

سلطانبای آیدجیگیتوف والی منطقه بتکن گفت: «مرزهای قرقیز-تاجیک در عرض ده سال گذشته بطور جدی تقویت شده است. او گفت: «افسران و سربازان ما اکنون نسبت به سال 2000 مسلح تر و آماده تر شده اند.»

رزا اوتونبایوا رئیس جمهور قرقیز زاکر تیلنوف را در 20 ژوئیه به سمت فرمانده جدید نیروهای مرزی خدمات امنیت ملی منصوب نمود و وی و همراهانش را فوری به منطقه بتکن اعزام کرد تا آمادگی رزمی پاسگاه های مرزی در امتداد مرز قرقیز-تاجیک را بررسی نماید.

کنش بک دویشه بایف رئیس خدمات امنیت ملی 12 ژوئیه در جمع خبرنگاران گفت که جنبش اسلامی ازبکستان، القاعده یا نیروهای متحد مخالف تاجیک ممکن است در اواخر ژوئیه یا اوائل ماه اوت به بتکن حمله کنند. امان گلدی مورالیف معاون نخست وزیر هفته گذشته یک هشدار مشابه منتشر نموده بود.

جنبش اسلامی ازبکستان حمله قبلی را انجام داده بود

در سال 1999 و 2000 جنگجویان جنبش اسلامی ازبکستان به منظور بی ثبات کردن دره فرغانه از طریق گذرگاه های کوهستانی از جانب به منطقه بتکن نفوذ کردند. سربازان قرقیز، نیروهای مرزی و پلیس بسیاری از شبه نظامیان را کشتند و آنها را تا بازگشت به تاجیکستان تعقیب کردند، اما تلفات زیادی دادند.

چولپون بک توروس بکوف معاون اول نیروهای مرزی خدمات امنیت ملی گفت که ناکارآمدی ها در آمادگی رزمی دیگر وجود ندارد.

توروس بکوف گفت: «ما مطلع هستیم که یک حمله (جدید) ممکن است رخ دهد. ما ماموران مرزی و واحدهای اضافی ارتش را از شمال به منطقه منتقل کرده ایم تا مواضعی را تقویت کنیم که نفوذ دشمن از آنها بیشتر است. ما قوی تر شده ایم و از ده سال پیش درس هایی یاد گرفته ایم لذا اکنون ما آماده رویارویی با هر گونه (مشکلی) هستیم.»

الکساندر سوبیانین رئیس خدمات برنامه ریزی اتحادیه همکاری مرزی روسیه گفت که چندین گروه شبه نظامی قبلا در دره فرغانه حضور داشته اند و در حالی که تعداد دقیق آنها مشخص نیست آنها ممکن است قدرت انسانی چندین هزار نفری داشته باشند.

واکنش های مختلف به پیش بینی حمله

سوبیانین گفت که اگرچه تاکنون همه چیز خوب پیش رفته است، فقط تاریخ ها تغییر کرده است، سناریو حمله احتمالی تغییری نداشته است.

سوبیانین گفت: «شبه نظامیان که از هشدار ها و فعالیت نیروهای ما دچار سردرگمی شده اند حمله را تا آخر ژوئیه یا اوائل اوت به تاخیر انداخته اند که آن چیزی است که مورالیف معاون نخست وزیر در هشدار خود گفته است. حتی یک دلیل جدی برای هیچ کس وجود ندارد که پیش بینی های ما را نادیده بگیرد.»

اما مارس ساریف دانشمند علوم سیاسی قرقیز در مورد احتمال یک حمله تردید دارد و اشاره کرد که مداخله هر طرف سومی ناخوشایند است.

ساریف گفت: «من به این سناریو اعتقاد ندارم. درگیری های درون نژادی منجر به استقرار مجدد نیروهای قابل توجه در جنوب شد، لذا هر گونه حمله بالقوه - باید اتفاق بیافتد، پس از آن - دفع شود. اما چندین نقطه مرزی حفاظت شده وجود دارد که نفوذ از آنها ممکن است و مداخله سازمان معاهده امنیت جمعی می تواند در صورت رویداد حمله یک شانس 50-50 داشته باشد. اما این کار تهدیدی برای استقلال و تمامیت ارضی قرقیزستان خواهد بود.»

داشتن آمادگی بهتر است

رستم بورناشف یک تحلیلگر در موسسه راه حل های سیاسی قزاقستان گفت که سازمان هایی مانند جنبش اسلامی ازبکستان یا جنبش مخالفان متحد تاجیک قادر به حمله به دره فرغانه در مقیاس بزرگ نیستند.

او گفت: «تا آنجایی که من می دانم، امروزه اولویت کاری رهبران جنبش اسلامی ازبکستان محکم کردن جای پای خود در شمال شرق افغانستان است؛ لذا من فکر نمی کنم آنها تلاش کنند که وضعیت را در دره فرغانه بی ثبات کنند. علاوه بر آن، آنها مشغول تثبیت مواضع خود در درون سازمانشان هستند. در مورد جنبش مخالفان متحد تاجیک، مدت زیادی است که آنها به تاریخ تبدیل شده اند. برخی فرماندهان پیاده جنبش مخالفان متحد تاجیک امروزه رهبران زیرزمینی هستند، اما به عنوان یک نیروی نظامی یا سیاسی، جنبش مخالفان متحد تاجیک اصلا وجود خارجی ندارد.»

با این حال، برخی توصیه می کنند بهتر است که آمادگی وجود داشته باشد.

دانشمند علوم سیاسی توکتوگل کاکچکیف گفت: «ما باید به هشدارهای سوبیانین توجه کنیم، اما باید اطلاعات او را بررسی نماییم. ما برای مقابله با حمله در جنوب و در سراسر کشور قدرت کافی داریم. رویدادهای سال 2000 در بتکن به ما درس خوبی داد.»

کاکچکیف و دیمیتری الکساندروف یک تحلیلگر در موسسه روسی تحقیقات استراتژیک گفتند که مداخله سازمان معاهده امنیت جمعی می تواند مفید باشد.

الکساندروف گفت: «ممکن است سازمان معاهده امنیت جمعی به یک حمله تروریستی بین المللی در صورت رخداد واکنش نشان دهد. اما احتمال یک حمله در مقیاس بزرگ بسیار کم است - بالعکس، می تواند انتظار داشت چندین حمله جداگانه توسط گروه های مبارز کوچک یا بزرگ و نه یک جنگ افزار مقیاس کامل رخ دهد.»