ازبکستان بناهای یادبود دوران شوروی را جایگزین می کند

تاشکند - در 12 ژانویه یک بنای یادبود رو به روی موزه نیروهای مسلح نصب شد. این بنا یک سرباز زانو زده است که در حال بوسیدن پرچم ازبکستان سوگند یاد می کند. در پشت زمینه، یک مادر سمبلیک بالای سر این سرباز ایستاده است.

این بنا جایگزین بنایی شده است که سربازان شوروی را در طی دوران شوروی نشان می داد و سال گذشته در نیمه های شب توسط مقامات برداشته شد.

یکی از افرادی که در نزدیکی آن ساختمان سکونت دارد، این چنین به یاد می آورد: «من با صدای دریل بادی از خواب بیدار شدم. از پنجره بیرون را نگاه کردم و یک گروه سرباز و کارگران ساختمانی (را در پارک افتخار ارتش) دیدم. در عرض تقریبا یک شب، آنها کل مجسمه نظامی را برداشتند.»

در سراسر جمهوری های شوروی پیشین، بناهای یادبود از بین برده یا برداشته شده اند و نه تنها مجسمه های لنین و دیگر رهبران کمونیست، بلکه بناهای یادبود جنگ جهانی دوم شوروی پیشین علیه فاشیسم نیز برداشته شده اند. و اکنون اسامی خیابان ها و دیگر ردپاهای اثر روسیه نیز هدف قرار گرفته اند.

اقدام علیه بنای یادبود جنگ جهانی دوم در تاشکند باعث عصبانیت گروهی از مردم شده است.

عبدالرحمان تاشانوف، یک فعال مستقل حقوق بشر، گفت: «اینجا مجسمه یک سرباز دیده می شد که تفنگ در دستش بود ... به جلو نگاه می کرد. .. اکنون ما در عوض چه گرفته ایم؟ یک سرباز با سر خمیده. ... وقتی چنین چیزی را می بینید قلبتان یکباره می ریزد. موجی از چنین تغییراتی در کشور راه افتاده است. ... و فرقی هم ندارد که بناها به چه دوره ای مربوط هستند، در جاهای مختلف بناهای سنگ مرمر وجود دارند که مشخص نیست چه موقع و به چه مناسبتی ساخته و برپا شده اند.»

یک سرباز قدیمی این تغییر را حرکتی توسط دولت ازبک برای ناامید کردن سربازان قدیمی نامید.

جلال سلطانوف، یکی از رزمندان قدیمی، گفت: «جنگ جهانی دوم بر سرنوشت میلیون ها نفر اثر گذاشت و مردم ازبک استثنا نبودند. امروزه، حذف بناهای یادبود سربازان دلیر وطن تبری بر پیکره تاریخ، بر خاطره رزمندگانی است که برای آزادی سرزمین مادری جنگیدند. ما اکنون مزدورهایی محسوب می شویم که برای یک کشور دیگر جنگیده ایم.»

وزارت امور خارجه روسیه نیز ابراز نارضایتی کرده است. وزارت خارجه ازبک پاسخ داد: «بنای تاریخی حذف شده هیچ ارزش معنوی ندارد، بلکه تنها منعکس کننده ایدئولوژی رژیم پیشین است.»

یک نماینده وزارت دفاع ازبک گفت که بنای یادبود جدید دارای اهمیت است؛ «چون در هیجدهمین سالگرد تشکیل ارتش ملی کشور مستقل ایجاد شده است، ... دلگرمی سربازان و افسران را افزایش خواهد داد.»

یک تغییر دیگر وضعیت موزه نیروهای مسلح ازبک است. عبدیمالک کودراتوخونوف، نگهبان موزه، گفت که موزه اکنون تحت نظارت آکادمی هنر است که هنرهایی را به نمایش می گذارد که قدرت ازبکستان جدید را به نمایش می گذارد.

شبدوراکمانوف گفت که در طی سه سال گذشته تبلیغات گسترده ای برای بازنویسی تاریخ ازبکستان انجام شده است.

شبدوراکمانوف گفت: «همه خیابان هایی که برای یادبود متخصصان نامگذاری شده بودند... که در زمان شوروی زندگی می کرده اند اسامی بیرنگ پیدا کرده اند. برای مثال، خیابانی که یادبود جدید در آن برپا شده است، نام حبیب عبدالعلیف، استاد دانشگاه، را دارد. او یک زمین شناس مشهور بود که به ایجاد صنعت معدن کشور کمک زیادی کرده است. اکنون این خیابان به میرزا اولوگبک تغییر نام داده شده است".

جورات اودابایوف، استاد تاریخ دانشگاه دولتی قزاقستان غربی، گفت که استونی، گرجستان، و اوکراین نیز به تخریب یادبودهای دوران شوروی دست زده اند.

اودابایوف از بین بردن یادبود دوستی مردم را به یاد دارد که بنایی برای یادبود خانواده شاماخ مودوف بود که در طی جنگ جهانی دوم 15 کودک یتیم را به فرزندی گرفتند و به سمبل مهربانی و انساندوستی مردم ازبک تبدیل شدند.

اودابایوف گفت: «در مرکز شهر نوکوس در شمال جمهوری خودمختار کاراکالپاک، زمانی مجسمه کارکالپاک و دختران روسی وجود داشت که نشان دهنده دوستی دو مردم بود. تغییراتی در این بنا داده شده است: دختر روسی برداشته شده است و دختر کارکالپاک مانده است.»

او گفت که یک بنا برای یادبود یمارک فاتح سیبری زمانی در آکسو قزاقستان وجود داشت. در سال 1993، ملی گراها بخش بالایی مجسمه را شکستند. در نهایت هم مقامات کل مجسمه را برداشتند.

«تخریب تاریخ - هر چیزی که به رژیم گذشته متعلق است - و القای ایدئولوژی جدید پدیده ای است که به ویژه در کل فضای پس از شوروی و آسیای میانه ایجاد شده است. ترکمن باشی دست به این کار زد، کریموف این کار را می کند و اکنون هم بردی محمدوف آن را ادامه می دهد».