جنگجویان ازبک پایگاه مردمی خود را در بین قبائل از دست داده اند

لندی کوتل، منطقه خیبر - ازبک های وابسته به جنبش اسلامی ازبکستان به وحشی ترین نیروهای شبه نظامی پاکستان در بین مناطق قبیله ای و نیروهای ائتلافی در افغانستان مشهور شده اند.

گزارش ها مبنی بر وحشیگری، محبوبیت آنها را در بین ساکنان منطقه به پایین ترین حد از زمان اشغال مناطق کوهستانی قبیله ای پاکستان در مرز افغانستان رسانده است. تحلیلگران ارتش پاکستان می گویند که عملیات های ارتش پاکستان و نیروهای ائتلافی در افغانستان تعداد جنگجویان ازبک را از 4,500 نفر (شامل چچنی ها، تاجیک ها، و اوگورها) در سال 2007 امروزه به 1,000 نفر کاهش داده اند.

جنگجویان ازبک ابتدا برای مبارزه با ارتش شوروی در دهه 1980 به افغانستان آمدند. از آن زمان که مدت زمان زیادی از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و جنگ متعاقب آن میان دولت سکولار افغان و طالبان گذشته آنها در این مناطق همچنان حضور دارند.

سرهنگ (بازنشسته) محمود شاه، که یک تحلیلگر نظامی و دبیر پیشین امنیت مناطق قبیله ای است، گفت: "زمانی که القاعده نیز در افغانستان جای پای خود را محکم کرده بود، اغلب این جنگجویان ازبک را تطمیع کرده بود تا دست به جهاد علیه کفار یا دشمنان اسلام بزنند".

شاه گفت: "القاعده به دنبال گرفتن برخی کشورهای آسیای میانه و افزایش نفوذش در افغانستان و پاکستان بود تا راه را برای ایجاد یک دولت اسلامی هموار سازد".

او گفت که القاعده همچنین می خواست بر روی مهارت های رزمی جنگجویان ازبک سرمایه گذاری کند که اغلب آنها از نظر ایدئولوژیکی به جنبش اسلامی ازبکستان وابسته بودند.

اسماعیل خان، ویراستار روزنامه داون که ساکن شهر پیشاور است، گفت: "آنها از جمله بهترین جنگجویان هستند اما بسیار ظالم هستند. طالبان پاکستان نیز بشدت به مهارت های جنگی آنها وابسته است و آنها اغلب به عنوان سربازان خط مقدم [طالبان] خدمت می کنند".

خان گفت که در مبارزه علیه نیروهای امنیتی پاکستان ازبک ها عوامل کلیدی هستند و قابلیت رزمی طالبان را افزایش داده اند. او گفت: "حتی مقامات ارتش پاکستان این حقیقت را تأیید کرده اند".

زمانی که آنها در طی نبرد علیه اتحاد جماهیر شوروی به افغانستان آمدند، جمعه نمنگانی رهبر آنان بود. در گزارش های نیروهای اطلاعاتی پاکستان گفته شده است که رهبری القاعده در افغانستان بعدها در سالهای 1999 و 2000 چند اردوگاه آموزشی برای جنگجویان ازبک و برخی سازمان های جهادی پاکستانی در کارقا، در نزدیکی کابل، راه اندازی نموده بود.

نمنگانی در سال 2001 در اثر حمله هوایی نیروهای ائتلافی در استان پاکتیکا افغانستان کشته شد. مرگ او راه را برای طاهر یولداش باز کرد تا به فرماندهی جنگجویان ازبک برسد. شایعه شده بود که یولداش در سال 2009 کشته شده است، اما او ماه جاری در یک فیلم ویدئویی ظاهر شد.

در خرقه و دیگر کمپ های آموزشی افغانستان بود که فرماندهان شبه نظامی قبیله ای پاکستان مانند نیک محمد، مولوی نظیر، فاروق محمد، مولوی لیاق و دیگران از ازبک ها بهتر آموزش دیدند و پس از اینکه نیروهای ائتلافی آنها را از افغانستان به بیرون راندند در اعظم ورسک، وانا، و کالوشا، در وزیرستان جنوبی، اسکان یافتند.

ازبک ها در ابتدا در مناطق قبیله ای مورد استقبال گرم قرار گرفتند. ساکنان وزیرستان شمالی و جنوبی به آسیای میانه آنلاین گفته اند که طرفداران طالبان دخترانشان را به عقد ازبک ها درمی آوردند، به آنها زمین کشاورزی اجاره می دادند، و با آنها تجارت می کردند.

با این حال، منابع محلی قبیله ای می گویند که بیرحمی ازبک ها باعث بیرون رانده شدن آنها از وزیرستان جنوبی توسط یک گروه طرفدار طالبان به ریاست مولوی نظیر در سال 2007 گردید. ازبک ها پس از آن در وزیرستان شمالی ساکن شدند. آنها در آنجا به دو گروه تقسیم شدند و یحیی مرادوف جناح اتحاد جهاد اسلامی خود را تشکیل داد. گروه دیگر ازبک ها که اغلب آنها اویغورها و دیگر مسلمانان اهل استان جینگ جیانگ چین بودند تحت نام جنبش اسلامی ترکستان قرار گرفتند.

ازبک ها شهرتی در سر بریدن قربانیان و انجام دیگر اقدامات خشونت آمیز دارند. شبه نظامیان مناطق قبیله ای در نقطه مقابل می گویند که با چنین روش هایی مخالف هستند.

دکتر سعید الام محسود، که یک فعال سیاسی قبیله ای وزیرستان است، گفت که ازبک ها "... سربازان مواجب بگیر هستند. آنها کاملا عاری از احساسات انسانی هستند و هیچ ارزشی برای انسان قائل نیستند".

محسود گفت: "آنها ریش سفیدان ما را کشتند، فرهنگ و ارزش های اجتماعی ما زیر پای کثیفشان لگدمال کردند و انسجام جامعه قبیله ای را از بین بردند. به دلیل کشتن و ربودن مخالفات و مردان محترم قبائل بود که قبیله احمدزای به طور یکپارچه تصمیم گرفت که ازبک ها را از سرزمین خود بیرون کند".

شاه ازبک ها را "سربازان پول" می نامد. او گفت که مردم محلی ازبک ها را از منطقه بیرون کردند؛ چون آنها به همجنسگرایی می پرداختند و به نیروهای تازه استخدام شده تجاوز می کردند. همجنسگرایی در اسلام حرام است.

علی گل وزیر، یکی از ساکنان وانا، گفت: "اقدامات نفرت انگیز و وحشیانه آنها ... باعث شد لقب "قصاب" و "موجودات بی عاطفه و وحشی" بگیرند".

او با افزودن اینکه قبیله احمدزای وزیر آمادگی "تحمل وجود این ازبک های وحشی در سرزمینشان را نداشتند" گفت "ازبک ها سمبل شرارت و نابودی مناطق قبیله ای محسوب می شدند چون نمی توانستند هیچ مخالفتی با اقدامات وحشیانه خود را تحمل کنند".

یک روزنامه نگار قبیله ای اهل وزیرستان جنوبی که نخواست نامش فاش شود گفت که من گزارشی در مورد تعداد ازبک های کشته شده در نبرد علیه مردان قبائل منتشر نمودم و همین باعث شد شبه نظامیان ازبک دستور به قتلم دهند و من از خانه ام فرار کردم.

موسسه مطالعات صلح پاکستان در سال 2007 برآورد کرده بود که علاوه بر ازبک ها، 5,000 جنگجوی عرب؛ 3,000 یمنی؛ 2,000 مصری؛ 2,800 الجزیره ای؛ و 1,200 نفر تونسی، عراقی، لیبیایی و اردنی در مناطق قبیله ای حضور دارند.

اما شمیم شهید روزنامه نگار ارشد اهل پیشاور که متخصص امور افغان و منطقه قبیله ای است که اصرار دارد که نیروهای تازه استخدام شده هنوز هم از ازبکستان می رسند. او گفت: "نیروهای تازه اغلب بچه های یتیم یا ربوده شده از موسسات مختلف آموزشی در ازبکستان هستند و از طریق افغانستان و ترکیه وارد پاکستان می شوند". شهید مدعی شد که اغلب رهبران ارشد ازبک دارای سابقه جنایی هستند و در سیستم قضایی کشورهای خود فراری محسوب می شوند.

علی گل وزیر، که ساکن وانا است، گفت که کمک های مالی مردان قبائل محلی به دلیل سیاست های خشونت آمیز و ضد قبیله ای ازبک ها تقریبا قطع شده بود. قطع کمک مالی ازبک ها را مجبور کرده بود تا به شیوه های دیگر سرمایه گذاری رو بیاورند.

شهید گفت: "منبع اصلی درآمدی آنها (اکنون) آدم ربایی برای زورگیری، ربودن ماشین، قاچاق اسلحه، انتقال پول از طرق غیرقانونی و کمک مالی دریافتی از سوی حامیان طالبان و القاعده در کشورهای عربی حوزۀ خلیج فارس است".