پشتون ها با هنر به نبرد با شبه نظامی گری رفته اند

پیشاور - متخصصان هنر در یک رویداد فرهنگی که هفته گذشته در شورای هنرهای ملی پاکستان برگزار شد گفتند که فعالیت های هنری و فرهنگی می تواند به نابودی شبه نظامی گری و افراط گرایی در مناطق پشتون پاکستان کمک کند.

این رویداد با یک برنامه آموزشی گسترده شش هفته ای با موضوعات هنر، صنایع دستی، فولکلور و هنرهای نمایشی به اتمام رسید که توسط بنیاد آموزشی صندوق باچاخان سازمان دهی شده بود. دانش آموزان اهل خیبر پختونخوا و مناطق قبیله ای فدرال در آن شرکت داشتند.

خادم حسین، مدیرعامل بنیاد آموزشی صندوق باچاخان و سازمان دهنده این رویداد، گفت: «تروریست های طالبان و القاعده تلاش های هماهنگی برای منزوی کردن، در کنترل در آوردن و در هم گسیختن موسسات اجتماعی فرهنگی جامعه پشتون انجام داده اند و آنها خلاء ایی ایجاد کرده اند که کوشیده اند آن را با ساختارهای ایدئولوژیکی و استراتژیکی خود پر کنند.»

خادم گفت که این برنامه آموزشی تحت پروژه ای متعلق به بنیاد آموزشی صندوق باچاخان با عنوان «ترویج، مراقبت و حفظ هنر، صنایع دستی و میراث در پختونخوا» برگزار شد که هدف آن متمرکز شدن بر جوانان در مناطق هدف است. هنرمندان، شاعران، نوازندگان، نویسندگان، اعضای شوراهای هنرهای فرهنگی و دانش آموزان و معلمان مدارس وابسته به بنیاد آموزشی صندوق باچاخان در این برنامه شرکت داشتند.

جمال شاه، مدیرعامل دانشکده بصری و هنرهای اجرایی هنرکده اسلام آباد و هنرمند مجری و یکی از مشاوران فنی این پروژه، گفت: «نیاز به ترویج و حفظ فرهنگ، هنر و میراث سرزمین های پشتون هرگز به اندازه کنونی جدی نبوده است.»

شاه گفت: «هنرکده نه تنها فعالان جوامع انتخابی را در هنرهای بصری، صنایع دستی، هنرهای نمایشی، فولکلور و دیگر جنبه های فرهنگی آموزش می دهد بلکه انتظار دارد تا به بنیاد آموزشی صندوق باچاخان در ترتیب دادن رویدادهای فرهنگی و ایجاد ارتباط با هنرمندان، صنعتگران و استادان هنر کمک کند.»

خادم گفت که پشتون ها از شبه نظامی گری در منطقه در طی سه دهه گذشته آسیب دیده اند. او افزود: «ادامه افراط گرایی و خصومت با هنر و فرهنگ خلاء ایی ایجاد کرده است که توسط نیروهای افراط گرا، خشونت یا مداخلات فرهنگی عوامانه خارجی مانند عربستان پر شده است.»

خادم گفت: «برنامه فرهنگ برای تغییر اجتماعی را می توان به عنوان یک اسلحه نرم اما قدرتمند علیه طالبان دانست. نوار پشتون از میراث فرهنگی جذابی بهره مند است که اهمیت و پتانسیل آن هرگز توسط تصمیم گیرندگان مورد تفکر جدی قرار نگرفته است.»

سید عقیل شاه وزیر ورزش و فرهنگ استانی گفت: «شتون های ساکن مناطق قبیله ای پاکستان و خیبر پختونخوا بطور هماهنگ ارزش های اسلامی و بودایی را با رسم و رسومات پشتون خود ترکیب کرده اند و یک جامعه بر اساس عشق، صلح و تحمل ایجاد کرده اند.»

او گفت که دولت کنونی با حمایت از چنین برنامه ای برای ترویج فعالیت های فرهنگی و هنری در استان به عنوان اسلحه ضد شبه نظامی گری استفاده می کند.

امجد شهزاد یک روزنامه نگار و خواننده که در این مراسم آواز خواند گفت که طالبان به سنت فرهنگی آزادیخواهانه جامعه پشتون حمله کرد.

شهزاد گفت: «موسیقی یک بخش جدانشدنی جامعه پشتون است که یک میراث موسیقی و ادبی غنی دارد. شبه نظامیان می خواهند درب های ابراز بیان هنری را بسته و محیطی ایجاد کنند که در آن افراط گرایی رشد کند.»

او بدترین سوءاستفاده ها توسط طالبان قبل از بیرون رانده شدن توسط عملیات ارتش در سال 2009 را بخاطر دارد.

او گفت: «صدها خواننده، موسیقی دان، شاعر و رقاص از زمان حمله طالبان به موسیقی از این استان فرار کرده اند. سردار یوسفزی خواننده جوان از ترور جان سالم بدر برد .سال 2008... اما همکار وی انور خان کشته شد. شبانه خواننده زن بطرز وحشیانه ای در سال 2009 کشته شد و جسدش به همراه سی دی هایش در خیابان رها شده بود.»

او گفت که چنین خشونتی باعث فرار بسیاری از هنرمندان و رها کردن هنرهایش شد.

او افزود که صدها فروشگاه موسیقی در سراسر این استان از سال 2006 بمب گذاری شدند و صاحبان مغازه ها در نواحی تحت کنترل طالبان تنها اجازه داشتند سی دی های تبلیغاتی جهادی منتشر شده توسط طالبان را بفروشند.

شهزاد گفت: «دولت قبلی متحمد مجلس عمل در این استان با ممنوع کردن تجمعات موسیقی و بستن تالار نیشتر پیشاور که تنها مرکز فرهنگی این شهر پهناور بود اولین ضربه را به موسیقی پشتو وارد کرد.این ممنوعیت خوانندگان پشتون را وادار کرد تا در دیگر بخش های کشور اقامت کنند.»

این رویداد با یک کنسرت به پایان رسید که در آن نوازندگان جوان موسیقی اهل خیبر پختونخوا حضار را تحت تاثیر قرار دادند.

گوهر نانگیال یک فعال اجتماعی جوان اهل ناحیه سوابی در این برنامه آموزشی شرکت داشت. او گفت که سازمان دهی چنین فعالیت فرهنگی و هنری در بین جوامع پشتون نیاز فوری و کنونی است.

او گفت که شبه نظامیان میراث بودایی کشور بویژه میراث موجود در دره سوات را از بین بردند. او افزود: «این بدترین دوران از نظر باستان شناسی بود.»

طالبان دو بار تلاش کرد تا فاجعه افغانی خود را تکرار کند که در سال 2001 با نابود کردن مجسمه های بودا در بامیان اتفاق افتاد. این مجسمه ها آثار قرن هفتم بودند. شورشیان موفق نشدند اما آنها یک سنگ تراشیده شده شبیه بودا در دره سوات را از بین بردند که زوار قرن ها بود از آن بازدید می کردند.

نانگیال در مخالفت گفت که شورشیان می کوشیدند تا جامعه پشتون را با حمله به عرف های فرهنگی خودش عربی سازی کنند. او افزود: «قبل از ظهور طالبان، هیچ کس چیزی در مورد حمله به فروشگاه های موسیقی و موسیقی دانها نشنیده بود.»

او قول داد که دانش هنری خود را به جامعه اش منتقل کند و گفت که این کار می تواند نقش حیاتی در ریشه کن کردن افراط گرایی جوانان دارد.